Nauka korzystania z toalety

Stopniowy proces i osobiste osiągnięcie dziecka


Nauka korzystania z toalety jest istotną częścią rozwoju dziecka i jego dojrzewania do samodzielności. To osiągnięcie powinno być przypisywane dziecku, a nie rodzicowi. Jest to stopniowy proces. Każde dziecko ma swój niepowtarzalny i wrażliwy moment na naukę korzystania z toalety. Zazwyczaj dzieci są na to gotowe pomiędzy 1,5. a 3. rokiem życia. Rodzice powinni zachęcać i wspierać, ale nigdy karać. Korzystanie z toalety nie powinno stać się dla dziecka stresujące ani nie powinno powodować napięcia między rodzicem a dzieckiem.

Działania, jakie podejmujemy w swojej rodzinie, mają wpływ na całe społeczeństwo. Pozytywne nastawienie każdej osoby promieniuje na jej szerokie otoczenie. Nie pozostawaj pod wpływem ludzi, którzy używają negatywnych metod, ale bądź pozytywnym wzorem dla innych.

Proces pozbywania się pieluchy jest zdrowy i naturalny. I tak należy do niego podchodzić. Kiedy zmieniasz dziecku pieluchę, powinieneś mówić mu, co po kolei robisz. To pomoże mu zrozumieć, na czym polega korzystanie z toalety. Możesz powiedzieć: „Zakładam ci nową pieluchę, bo zrobiłeś kupę”. Negatywne komentarze w stylu: „Tatuś zmieni twoją śmierdzącą pieluchę” albo: „Muszę wyprać twoje zabrudzone spodnie”, nie pomagają dziecku ukształtować dobrego obrazu swojego ciała. Uczą je, że pewne jego funkcje trzeba traktować z obrzydzeniem. Emocje człowieka i jego obraz samego siebie są ściśle związane z tym, co czuje do swojego ciała.

Na początku dziecko może cię wołać zaraz po tym, jak miało „wypadek”. Tak jest na początku! Twoje dziecko staje się świadome. Nie denerwuj się tym. Zachęcaj dziecko, by próbowało dalej i dawało ci znać, kiedy będzie mu się chciało, jednak nie załamuj się, jeśli nie będzie mu się udawać. Obserwuj odstępy czasowe między poszczególnymi razami – czy zazwyczaj siusia co 45 minut, czy co 1,5 godziny? Nie pytaj dziecka za często, czy chce do toalety, bo się tym sfrustruje.

Nawet jeśli twoje dziecko już umie korzystać z toalety, wciąż mogą mu się zdarzać „wypadki”. Czasem może tak się zająć zabawą, że zapomni. Albo może zmoczyć spodnie z innego powodu. Trudne wydarzenia, takie jak narodziny rodzeństwa, śmierć kogoś w rodzinie czy wyjazd rodzica w delegację, mogą spowodować cofnięcie umiejętności samokontroli. Nigdy nie sprawiaj, żeby dziecko czuło się źle z tego powodu. Bądź dyskretny, empatyczny i wrażliwy na jego potrzeby i dyskomfort. Niech weźmie udział w umyciu się i zmianie ubrań.

Ostatnią rzeczą do osiągnięcia jest rezygnacja z pieluchy w nocy. Większość dzieci, kiedy już nauczy się korzystać z toalety w dzień, nie ma z tym problemu również nocą, jednak nie bądź tym zdziwiony, jeśli twojemu dziecku zajmie to więcej czasu. Wiele pięciolatków ma problemy z nocną toaletą, a sporo dzieci opanowuje tę umiejętność w wieku ośmiu, dziewięciu czy nawet więcej lat. Często dzieciom śni się, że siedzą na ubikacji, dlatego moczą łóżko. Nie karz takich dzieci ani nie sprawiaj, żeby czuły się winne. Zachęcaj, wspieraj i bądź cierpliwy. Kiedy zbliża się czas spania, staraj się ograniczać picie. Możesz obudzić dziecko, żeby skorzystało z toalety, zanim ty się położysz do łóżka, albo używać wodoodpornego prześcieradła lub materaca.

Kilka wskazówek:

  • Pozwól dziecku obserwować starsze rodzeństwo korzystające z toalety. Dzieci chcą naśladować starszych we wszystkim.
  • Bądź cierpliwy i zachęcaj dziecko do samodzielnego ubierania się i rozbierania.
  • Przyzwyczajaj dziecko do ubikacji. Jeśli chce, może na niej siadać w ubraniu, spłukiwać ją, wrzucać do niej papier toaletowy, po to, aby się z nią oswoić. Pokaż mu, ile odrywać papieru toaletowego.
  • Obserwuj, kiedy twoje dziecko ma suchą pieluchę przez dłuższy czas. To jest objaw gotowości. Wtedy możesz zacząć zachęcać dziecko do używania toalety, zanim „pielucha będzie mokra”.
  • Tłumacz dziecku, że bez mokrej lub brudnej pieluchy będzie mu bardziej komfortowo.
  • Zachęcaj twoje dziecko do siadania na toalecie, kiedy wygląda, jakby mu się chciało siusiu lub kupę. Naucz dziecko, jak ma wołać, kiedy będzie mu się chciało.
  • Jeżeli już raz zamieniliście pieluchę na majteczki, trzymaj się tego zawsze, gdy dziecko nie śpi! Możesz używać pieluch podczas snu dziecka, do momentu, kiedy nauczy się korzystać z toalety za dnia. Możesz mu nawet zakładać pieluchę pod majtki, aby go zapewnić, że wierzysz w jego naukę korzystania z toalety, jednak pamiętaj, że trudno mu o to, kiedy śpi.

Fragment z książki Safa Lermana, Helping Children Help Themselves (Pomaganie dzieciom w radzeniu sobie samym).